Có nên du học Đức không? Du học Đức khó hay dễ và hợp với ai

Học phí đại học công thì phần lớn các bang miễn, chỉ đóng Semesterbeitrag khoảng 120–430 € mỗi kỳ. Nhưng “miễn học phí” khác “miễn chi phí”: bạn vẫn cần chứng minh 11.904 € trong tài khoản phong toả để xin visa, vẫn trả bảo hiểm y tế và sinh hoạt phí, và nếu học ở Baden-Württemberg thì vẫn đóng 1.500 €/kỳ vì bang này thu học phí với sinh viên ngoài EU.

Khó ở đầu vào và trong quá trình học. Đầu vào khó vì tiếng Đức là ngôn ngữ khó, và vào thẳng đại học chương trình tiếng Đức cần tới TestDaF TDN 4 cả bốn phần hoặc DSH-2, khoảng trình độ C1. Trong quá trình học khó vì chương trình nặng, tốt nghiệp thường muộn hơn thời gian chuẩn, và trượt một môn bắt buộc đến lần thứ ba là bị đuổi khỏi ngành. Bù lại, du học nghề thì nhẹ hơn nhiều, chỉ cần B1.

Không. Bằng THPT Việt Nam không được coi tương đương với bằng tú tài Đức, nên bạn phải học dự bị đại học Studienkolleg một năm rồi thi Feststellungsprüfung mới đủ điều kiện vào đại học. Ngoại lệ: nếu bạn đã học đại học chính quy ở Việt Nam (thường là đủ một năm trở lên) thì có thể được vào thẳng, tuỳ số kỳ đã học. Xem dự bị đại học Đức.

Khoản lớn nhất là tài khoản phong toả 11.904 € cho năm đầu — đây là tiền của bạn, dùng để sinh hoạt sau khi sang. Cộng thêm lệ phí visa 75 €, phí APS 150 USD, phí uni-assist khoảng 75 € cho hồ sơ đầu, và tiền đặt cọc nhà. Tổng chi phí năm đầu thường vào khoảng 12.000–15.000 €, phần lớn là tài khoản phong toả. Chi tiết xem chi phí du học Đức.

Phụ thuộc điểm xuất phát. Nếu học từ số 0, riêng học tiếng Đức tới B1 đã mất khoảng 7–12,5 tháng học lớp tối. Với hệ đại học còn cộng thời gian học dự bị một năm và thủ tục APS. Với du học nghề thì ngắn hơn vì chỉ cần B1 và không qua dự bị. Nói chung nên tính lộ trình chuẩn bị từ một năm rưỡi trở lên.

Nên cân nhắc kỹ, vì tiếng Đức là rào cản xuyên suốt chứ không chỉ ở đầu vào. Nếu bạn ngại học ngoại ngữ khó, có hai lựa chọn: chọn chương trình đại học dạy bằng tiếng Anh (nhưng vẫn cần APS và thường cần tiếng Đức cơ bản để sống), hoặc chọn du học nghề chỉ cần B1. Nếu cả hai đều không hợp, một điểm đến dùng tiếng Anh có thể phù hợp hơn.

Đức có lộ trình định cư tương đối rõ ràng. Sau khi tốt nghiệp đại học, bạn được giấy phép cư trú tới 18 tháng để tìm việc; tìm được việc đúng ngành thì chuyển sang giấy phép lao động, rồi tiến tới thường trú. Nước Đức đang thiếu nhân lực ở 163 nghề nên nhu cầu giữ người có tay nghề là thật. Đây là một trong những điểm hấp dẫn nhất của du học Đức.

Từng có ước tính rằng sinh viên quốc tế bậc cử nhân ở Đức có tỷ lệ bỏ học tới khoảng 45%, cao hơn bậc thạc sĩ. Số liệu mới hơn của DAAD cho thấy con số thực tế thấp hơn ước tính cũ và gần với sinh viên Đức. Dù con số nào thì thông điệp vẫn là: rào cản tiếng và tài chính là thật, và chuẩn bị kỹ trước khi đi là cách giảm rủi ro tốt nhất.

Khác lớn nhất là học phí: đại học công Đức phần lớn miễn học phí, trong khi Hàn và Nhật đều thu. Đổi lại, Đức đòi tiếng khó hơn để vào đại học và bắt qua dự bị với bằng THPT. Đức cũng có du học nghề có lương là con đường mà Hàn, Nhật không có ở cùng quy mô. Xem so sánh cụ thể ở bài du học Hàn Quốc hay Đức.

Với nhiều bạn Việt Nam thì có. Du học nghề chỉ cần tiếng Đức B1 thay vì C1, không cần thẩm tra APS, không cần qua dự bị, và có lương ngay trong quá trình học. Nếu mục tiêu của bạn là sang Đức làm việc và định cư hơn là lấy bằng đại học nghiên cứu, thì du học nghề thường là con đường nhanh và chắc hơn. Xem có nên du học nghề Đức không.