Du học Canada hay Úc, Mỹ, Nhật? Bốn nước đặt rào ở bốn chỗ khác nhau

Canada nếu bạn nhạy cảm với chi phí đầu vào: phí visa chỉ 235 đô la Canada so với 2.050 đô la Úc từ 01/07/2026 (mức ưu đãi ASEAN cho công dân Việt Nam), tức chênh khoảng chín lần, và mức chứng minh tài chính là 22.895 so với 29.710, chênh khoảng 112 triệu đồng. Canada cũng cho ở lại tới ba năm so với hai năm của Úc và không đặt trần tuổi. Úc hợp hơn nếu bạn muốn tránh bộ giấy tờ thêm là thư xác nhận tỉnh bang và việc suất du học bị phân bổ về từng tỉnh.

Canada nếu làm thêm và tính chắc chắn quan trọng với bạn. Mỹ chỉ cho làm hai mươi giờ mỗi tuần và chỉ trong khuôn viên trường, đồng thời cấm làm ngoài trường suốt năm học đầu, trong khi Canada cho hai mươi bốn giờ ngoài trường. Con đường sau tốt nghiệp của Mỹ cũng kết thúc bằng vòng bốc thăm H-1B. Mỹ hợp hơn nếu bạn nhắm nhóm trường đầu bảng thế giới hoặc muốn tự hạ ngưỡng tài chính bằng cách chọn trường rẻ hơn, vì Mỹ không có mức chứng minh tài chính toàn quốc.

Khác nhau ở ngôn ngữ nhiều hơn ở tiền. Nhật hợp nếu bạn sẵn sàng đầu tư một đến hai năm học tiếng trước khi vào chương trình chính, chấp nhận trần hai mươi tám giờ mỗi tuần và việc một nhóm ngành giải trí bị cấm làm thêm hoàn toàn. Canada hợp nếu bạn đã có tiếng Anh và muốn bằng cấp dùng được ngay trong thị trường lao động nói tiếng Anh. Về giấy tờ, Nhật đi qua giấy chứng nhận tư cách lưu trú do trường xin trước, còn Canada đi qua thư xác nhận tỉnh bang cộng study permit.

Trong bốn nước so ở đây thì Nhật cho nhiều giờ nhất với hai mươi tám giờ mỗi tuần, nhưng cấm hẳn một nhóm ngành giải trí người lớn kể cả công việc phụ như rửa bát. Xét riêng khối nói tiếng Anh thì Canada dễ nhất với hai mươi bốn giờ mỗi tuần ngoài trường và không giới hạn giờ trong kỳ nghỉ. Úc là bốn mươi tám giờ mỗi hai tuần, cùng mức bình quân nhưng đếm cứng theo kỳ. Mỹ chặt nhất với hai mươi giờ và chỉ trong khuôn viên trường.

Úc, và chênh rất xa. Phí visa du học Úc là 2.050 đô la Úc từ 01/07/2026, khoảng 37,7 triệu đồng, và không hoàn lại kể cả khi hồ sơ bị từ chối. Con số này đã đi từ 710 đô la Úc trước tháng 7/2024 qua ba đợt tăng. Mỹ khoảng 785 đô la Mỹ gồm phí xét visa, phí SEVIS và phí liêm chính thị thực. Canada rẻ nhất với 235 đô la Canada gồm phí study permit 150 và sinh trắc học 85, tức khoảng 4,5 triệu đồng.

Trong ba nước có công bố mức toàn quốc thì Úc cao nhất với 29.710 đô la Úc, khoảng 547 triệu đồng, cộng thêm 10.394 cho vợ hoặc chồng và 4.449 cho mỗi con. Canada là 22.895 đô la Canada, khoảng 435 triệu đồng, và đây là phần sinh hoạt phí chưa gồm học phí lẫn vé. Mỹ là trường hợp đặc biệt vì không có mức toàn quốc: trường tự tính chi phí một năm rồi ghi lên mẫu I-20, nên chọn trường rẻ hơn sẽ hạ luôn ngưỡng phải chứng minh.

Canada, với giấy phép làm việc sau tốt nghiệp tới ba năm cho chương trình từ hai năm trở lên. Úc cho hai năm với diện coursework và ba năm với diện nghiên cứu, nhưng có trần tuổi ba mươi lăm. Mỹ cho OPT mười hai tháng và thêm hai mươi bốn tháng nếu học ngành STEM, tổng ba năm, nhưng bước tiếp theo là bốc thăm H-1B nên yếu tố may rủi lớn hơn. Lưu ý ở cả ba nước, thời hạn này không phụ thuộc danh tiếng trường.

Quy định bỏ cơ chế duration of status có hiệu lực từ 15/09/2026. Bảy thay đổi đáng chú ý nhất gồm: F-1 được nhập cảnh theo thời hạn ghi trên I-20 và tối đa bốn năm, ân hạn sau tốt nghiệp giảm từ sáu mươi xuống ba mươi ngày, học tiếng bị trần hai mươi bốn tháng cộng dồn cả đời, cấm đổi ngành hoặc chuyển trường trong năm học đầu ở bậc dưới sau đại học, và người đã hoàn tất một chương trình từ mốc đó không được học chương trình cùng bậc hoặc thấp hơn.

Cả hai đều có hạn ngạch, khác với Mỹ. Canada đặt mục tiêu 408.000 study permit cho năm 2026, trong đó chỉ 309.670 chỗ nộp hồ sơ dành cho nhóm bắt buộc phải có thư xác nhận tỉnh bang, và suất còn được chia tiếp về từng tỉnh. Úc đặt 295.000 chỗ cho năm 2026. Điểm khác biệt lớn là Canada còn có thêm lớp giấy tờ là thư xác nhận tỉnh bang mà bạn không tự xin được, còn Úc không có giấy tương đương.

Cửa này đã đóng ở cả Canada lẫn Úc. Tại Úc, từ 01/07/2024 người đang giữ visa du lịch 600 và visa 485 không nộp được visa du học 500 ngay trong nước mà phải về nước nộp. Tại Canada, quy định là phải xin study permit trước khi tới, và danh sách nhóm được nộp từ trong nước không bao gồm khách du lịch thông thường. Nếu bạn đọc được hướng dẫn nói cách khác thì gần như chắc chắn đó là nội dung viết trước năm 2024.

Không, ở cả ba nước nói tiếng Anh trong bài này. Tại Canada, thời hạn giấy phép làm việc sau tốt nghiệp chạm trần ba năm với mọi chương trình từ hai năm trở lên, nên một diploma cao đẳng hai năm và một bằng cử nhân bốn năm cho ra cùng thời hạn. Tại Úc là hai năm với diện coursework bất kể trường nào. Tại Mỹ, thời hạn OPT phụ thuộc ngành có thuộc danh mục STEM hay không, chứ không phụ thuộc thứ hạng trường.

Không nên chỉ nhìn tổng, vì cấu trúc chi phí ba nước khác nhau. Úc nặng ở khoản trả trước không hoàn lại, tức phí visa 2.050 đô la Úc, cộng mức tài chính phải chứng minh cao nhất. Canada nhẹ ở phí nhưng học phí chênh rất mạnh theo tỉnh, từ 18.867 tới 49.802 đô la Canada một năm. Mỹ có dải rộng nhất vì ngưỡng tài chính do trường tự ghi lên I-20, từ khoảng 25.000 tới hơn 80.000 đô la Mỹ. Hãy so bằng tổng bốn năm của đúng chương trình bạn nhắm.