Các trường đại học Thụy Sĩ: bảng học phí 2026/27 và điều kiện riêng cho hồ sơ Việt Nam

Có 12 trường đại học được kiểm định theo Luật HEdA, gồm hai viện công nghệ liên bang là ETH Zürich và EPFL do chính quyền liên bang quản lý, cùng mười đại học thuộc các bang là Basel, Bern, Fribourg, Genève, Lausanne, Luzern, Neuchâtel, St. Gallen, USI Lugano và Zürich. Ngoài ra còn có hệ thống đại học khoa học ứng dụng và đại học sư phạm với cơ chế tuyển sinh riêng.

Với sinh viên nước ngoài, mức thu năm học 2026/27 trải từ 435 CHF ở Đại học Genève tới 4.000 CHF ở USI Lugano, tức chênh nhau 7,6 lần. Bốn trường không phụ thu với người nước ngoài là Genève 435, Lausanne 500 và Basel 850 CHF. Đắt nhất là USI 4.000 CHF, St. Gallen 3.103 đến 3.317 CHF và Bern 2.550 CHF mỗi học kỳ.

Không còn đúng nữa. Từ kỳ thu 2025, ETH Zürich và EPFL đã tăng gấp ba học phí đối với người nước ngoài chuyển đến Thụy Sĩ để học, từ 730 lên 2.190 CHF mỗi học kỳ. Mức 730 CHF hiện chỉ áp cho công dân Thụy Sĩ và người nước ngoài cư trú tại Thụy Sĩ vì lý do khác ngoài học tập. Sinh viên đã nhập học trước thời điểm đó được học hết bậc đang học theo giá cũ.

Không đủ nếu đứng một mình. Theo bảng điều kiện theo quốc gia của swissuniversities cho năm học 2026/27, bằng Tốt nghiệp Trung học Phổ thông được công nhận nhưng phần lớn trường còn đòi điểm trung bình từ 7/10 và giấy chứng nhận trúng tuyển đại học tại Việt Nam đúng ngành muốn học, sau đó vẫn phải vượt một kỳ thi bổ sung là ECUS hoặc kỳ thi riêng của trường.

Chỉ có hai trường. Đại học Genève chỉ yêu cầu bằng tốt nghiệp trung học phổ thông với điểm trung bình 7/10 kèm kỳ thi bổ sung ECUS. EPFL yêu cầu bằng tốt nghiệp trung học phổ thông kèm kỳ thi đầu vào riêng của trường. Mười trường còn lại đều đòi giấy chứng nhận trúng tuyển đại học tại Việt Nam đúng ngành, riêng ETH Zürich cho phép thi đầy đủ thay thế nếu không có giấy đó.

ECUS thi năm môn: tiếng Pháp hoặc tiếng Đức cả viết và vấn đáp, Toán cả viết và vấn đáp, tiếng Anh cả viết và vấn đáp, Lịch sử kèm nhập môn Luật thi vấn đáp, cộng một môn tự chọn là Địa lý, Hoá học, Vật lý hoặc Sinh học tuỳ theo khoa. Lệ phí đăng ký là 1.050 CHF, khoảng 34,1 triệu đồng. Thi tại KME Zürich bằng tiếng Đức hoặc GypAd Crissier bằng tiếng Pháp.

Đại học Genève với 435 CHF mỗi học kỳ, tương đương khoảng 14,1 triệu đồng, và đây cũng đúng bằng mức thu với sinh viên Thụy Sĩ vì trường không phụ thu người nước ngoài. Kế đó là Đại học Lausanne 500 CHF và Đại học Basel 850 CHF, cả hai cũng không phụ thu. Đáng chú ý là Genève đồng thời là một trong hai trường không đòi giấy trúng tuyển đại học tại Việt Nam.

Theo vùng ngôn ngữ nơi trường đặt trụ sở. Vùng tiếng Đức có Basel, Bern, Luzern, Zürich, St. Gallen và ETH Zürich. Vùng tiếng Pháp có Genève, Lausanne, Neuchâtel và EPFL. Đại học Fribourg song ngữ Đức và Pháp. USI ở Lugano dùng tiếng Ý. Ở bậc cử nhân, chương trình dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh tại đại học công là rất hiếm.

Không. Mức thu phản ánh chính sách ngân sách của từng bang chứ không phản ánh chất lượng đào tạo. Ví dụ rõ nhất là Đại học Bern xếp hạng 184 thế giới theo QS 2026 nhưng thu sinh viên nước ngoài 2.550 CHF mỗi kỳ, trong khi Đại học Genève xếp hạng 155, tức cao hơn, mà chỉ thu 435 CHF. Quyết định tăng gấp ba của ETH và EPFL cũng xuất phát từ việc ngân sách liên bang bị cắt giảm.

Vì chỉ có ETH Zürich và EPFL là trường liên bang, chịu quyết định chung của Hội đồng các Trường Kỹ thuật Liên bang. Mười đại học còn lại thuộc các bang và mỗi bang tự quyết định chính sách học phí của mình. Kết quả là Bern chọn mức phụ thu gấp ba giống hai trường liên bang, còn Genève, Lausanne và Basel chọn không phụ thu đồng nào với sinh viên nước ngoài.

Nên bắt đầu từ lớp 11 hoặc lớp 12, và điều quan trọng nhất là đừng bỏ kỳ tuyển sinh đại học trong nước. Hãy đăng ký xét tuyển tại Việt Nam và giữ lại giấy báo trúng tuyển đúng ngành bạn nhắm, vì mười trong mười hai trường đòi giấy tờ này. Song song đó cần ít nhất một đến hai năm học tiếng Đức hoặc tiếng Pháp và ôn thi ECUS, khoản thời gian mà đa số kế hoạch tài chính bỏ sót.