Trang chủ › Hàn Quốc › Cách xưng hô ở Hàn Quốc
Mới sang Hàn, người Việt hay vấp ở chỗ gọi người khác. Gắn 씨 vào tên ai cũng được không? Gọi cấp trên của thầy trước mặt thầy thì có cần thêm 님? Vào quán ăn gọi nhân viên thế nào? Bài này trả lời bằng các câu hỏi – đáp chính thức của Viện Quốc ngữ Quốc gia Hàn Quốc (국립국어원) và tài liệu hướng dẫn xưng hô do Viện phát hành, không dựa vào kinh nghiệm truyền miệng.
⚡ Tóm tắt 60 giây
- ⭐⭐⭐ 씨 không phải lúc nào cũng an toàn. Theo Từ điển tiếng Hàn chuẩn mà Viện Quốc ngữ dẫn lại, 씨 dùng để gọi người đã thành niên một cách tôn trọng, nhưng khó dùng với người trên, trừ khi ở chỗ trang trọng, công vụ hoặc trong văn bản viết cho nhiều người đọc. Thường dùng với đồng nghiệp ngang hàng hoặc người dưới.
- ⭐⭐⭐ Ở công sở, hướng dẫn xưng hô của Viện gợi ý dùng ‘tên hoặc chức danh + 님’ và ‘tên + 씨’ để hai bên cùng tôn trọng nhau.
- ⭐⭐ Gọi nhân viên quán ăn, cửa hàng: Viện cho rằng ‘여기요’, ‘저기요’ là cách gọi phù hợp.
- ⭐⭐ Nhắc đến cấp trên trước mặt người còn cao hơn: Viện trả lời là vẫn giữ 님, chẳng hạn “총무과장님이 이 일을 하셨습니다”. Cách hạ bậc người được nhắc tới (압존법) ở chỗ làm việc “không hợp với lễ nghi ngôn ngữ truyền thống”.
- ⭐ Viện không đặt ra luật cứng. Chính Viện nhấn mạnh lễ nghi ngôn ngữ thay đổi theo hoàn cảnh và quan hệ giữa hai người, nên các câu trả lời đều là gợi ý.
- ⭐ Tuổi: từ 28/06/2023, tuổi trong giấy tờ hành chính Hàn Quốc tính theo tuổi tròn (만 나이), trừ khi luật khác có quy định riêng.
씨 dùng với ai, và vì sao dễ gây phật lòng
Người Việt hay nghĩ 씨 tương đương “anh/chị” lịch sự, gắn vào ai cũng được. Thực tế, Viện Quốc ngữ đã nhiều lần nhận câu hỏi về đúng chuyện này. Tháng 5/2025, một người hỏi: gọi người lớn tuổi hơn mới quen bằng 씨 có được không. Viện không trả lời “được” hay “không” mà dẫn nguyên định nghĩa trong từ điển, như trên.
Tháng 7/2026 có một câu hỏi cụ thể hơn: người hỏi gọi một ứng viên lớn tuổi hơn mình, trước đây là nhân viên hợp đồng cùng cơ quan, bằng “홍길동씨” khi gọi điện về việc tuyển dụng. Người kia nổi giận. Viện trả lời rằng lễ nghi thể hiện sự tôn trọng không cố định, tuỳ hoàn cảnh và quan hệ giữa những người nói chuyện, nên Viện không phán đúng sai; rồi dẫn lại đúng định nghĩa từ điển ở trên để người hỏi tự cân nhắc.
| Tình huống | Dùng 씨? |
|---|---|
| Bạn cùng lớp, đồng nghiệp ngang hàng đã thành niên | Hợp — đúng phạm vi “đồng nghiệp hoặc người dưới” |
| Người dưới, người ít tuổi hơn trong công việc | Hợp |
| Giấy tờ, thông báo, văn bản gửi nhiều người đọc | Được, kể cả với người trên |
| Chỗ trang trọng, công vụ | Được, kể cả với người trên |
| Thầy cô, giáo sư, cấp trên, người lớn tuổi hơn trong chuyện thường ngày | Nên tránh — “khó dùng với người trên” |
| Trẻ em | Không thuộc phạm vi — định nghĩa chỉ nói về người đã thành niên |
Ở công sở và chỗ làm thêm: gọi bằng gì
Bản tin thẻ của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch ngày 01/06/2020 tóm tắt sách hướng dẫn xưng hô mới của Viện Quốc ngữ. Sách được soạn từ khảo sát thực tế và nghiên cứu chính sách Viện làm từ năm 2017. Theo bản tin, chỗ làm việc ở Hàn trước nay có thứ bậc rất chặt nên cách gọi nhau cũng cứng. Nhiều nơi thấy điều đó làm không khí nặng nề nên đã đổi cách xưng hô. Viện gợi ý dùng ‘OO님’, ‘OO씨’ để không khí dễ chịu hơn.
Với du học sinh đi làm thêm, điều này có nghĩa là: người quản lý ca, chủ quán thường được gọi bằng chức danh + 님 (ví dụ 점장님, 사장님). Đồng nghiệp làm thêm ngang hàng thì 이름 + 씨 là cách gọi nằm trong phạm vi Viện mô tả. Chúng tôi không tìm được văn bản nào của Viện quy định riêng cho chỗ làm thêm; đây là áp dụng hướng dẫn chung cho công sở.
Nhắc tới cấp trên trước mặt người còn cao hơn: có bỏ 님 không
Lối hạ bậc người được nhắc tới khi người nghe có địa vị cao hơn gọi là 압존법. Nhiều người Hàn từng được dạy rằng phải nói “총무과장이 이 일을 했습니다” với giám đốc hoặc khách ngoài công ty, và có công ty còn đào tạo nhân viên nói như thế. Tài liệu Viện dẫn nói rõ: cách nói này ở chỗ làm việc “xa với lễ nghi ngôn ngữ truyền thống”. Việc hạ bậc người trên trước mặt người còn cao hơn có thể còn gặp trong quan hệ riêng như gia đình hay thầy trò, nhưng dùng ở chỗ làm việc thì gượng.
Trong chính câu hỏi đó, người hỏi đưa ra hai ví dụ: học sinh nói với hiệu trưởng về giáo viên chủ nhiệm, và giáo dân nói với mục sư chính về mục sư phó. Viện trả lời cả hai trường hợp đều thêm 님: gọi là ‘담임 선생님’ và ‘OOO 부목사님’.
| Cách nói | Đánh giá theo tài liệu Viện dẫn |
|---|---|
| 총무과장이 이 일을 했습니다 | Kiểu 압존법 — không hợp ở chỗ làm việc |
| 총무과장님이 이 일을 하셨습니다 | Hợp lễ nghi — giữ 님, thêm -시- |
| 총무과장님께서 이 일을 하셨습니다 | Tài liệu coi là “khó dùng” (곤란) |
Thầy cô, “선생” và “선생님”
Một câu hỏi tháng 5/2026 đặt vấn đề: giáo viên tự xưng “선생님” với học sinh có phải tự tôn mình không, vì 님 là để tôn người khác. Viện trả lời rằng chuyện lễ nghi nằm ngoài phạm vi Viện có thể phán định, nhưng gợi ý cách hiểu: giáo viên đang gọi mình theo góc nhìn của học sinh, không phải tự nâng mình lên. Nói cách khác, du học sinh nghe giảng viên tự xưng 선생님 thì đó là chuyện bình thường, còn bản thân bạn gọi thầy cô thì luôn là 선생님 hoặc 교수님.
Gọi nhân viên quán, nhân viên cơ quan, khách hàng
Bản tin thẻ năm 2020 viết rằng dù chỉ gặp thoáng qua trong đời sống hằng ngày, người ta vẫn có thể bày tỏ sự tôn trọng; với nhân viên ngành dịch vụ như quán ăn, cửa hàng, ‘여기요’, ‘저기요’ là phù hợp. Bản tin nhấn mạnh việc đối xử với nhau như “người với người” trước, thay vì dựa vào tuổi hay địa vị.
Chiều ngược lại, một câu hỏi gửi Viện tháng 7/2026 có trích sách «어떻게 말할까요» của Viện. Theo đoạn trích đó, ở cơ quan công, nếu biết tên thì nhân viên gọi khách là ‘○○○ 님’ hoặc ‘○○○ 선생님’, không biết tên thì gọi ‘선생님’; bệnh viện ngày càng hay gọi bệnh nhân là ‘○○○ 님’; còn cửa hàng, trung tâm học thêm dùng ‘손님’, ‘고객님’, ‘회원님’. Vì thế khi đi làm thẻ người nước ngoài hay khám bệnh, nhiều khả năng bạn sẽ nghe tên mình được gọi kèm 님 hoặc 선생님.
| Ai gọi ai | Cách gọi |
|---|---|
| Bạn gọi nhân viên quán ăn, cửa hàng | 여기요 · 저기요 |
| Nhân viên cơ quan công gọi người đến làm thủ tục, biết tên | ○○○ 님 · ○○○ 선생님 |
| Nhân viên cơ quan công gọi người đến làm thủ tục, không biết tên | 선생님 |
| Bệnh viện gọi bệnh nhân | ○○○ 님 (ngày càng phổ biến) |
| Cửa hàng, trung tâm học thêm gọi khách | 손님 · 고객님 · 회원님 |
Hỏi tuổi để biết cách xưng hô: Hàn đã đổi cách tính
Mới quen, người Hàn hay hỏi tuổi để biết nên xưng hô thế nào, nên cách tính tuổi cũng đáng biết. Điều 7-2 được bổ sung bằng luật số 19148 ngày 27/12/2022, có hiệu lực sau 6 tháng kể từ ngày công bố, tức ngày 28/06/2023. Luật này chỉ quy định về giấy tờ hành chính; trong giao tiếp thường ngày, một số người vẫn quen nói theo cách cũ, nên khi so tuổi hãy hỏi thêm năm sinh cho chắc.
Câu hỏi thường gặp
Gọi người lớn tuổi hơn bằng 씨 có bất lịch sự không?
Ở công ty Hàn Quốc nên gọi đồng nghiệp thế nào?
Gọi nhân viên nhà hàng ở Hàn nói gì?
Nói với hiệu trưởng về giáo viên chủ nhiệm có cần thêm 님 không?
선생 và 선생님 khác nhau thế nào?
Hàn Quốc đã bỏ cách tính tuổi Hàn chưa?
Vì sao tin được bài này
Định nghĩa 씨 lấy từ hai câu trả lời của mục 온라인가나다, 국립국어원 (02/05/2025 và 09/07/2026), cả hai dẫn 표준국어대사전. Phần 압존법 lấy từ câu trả lời ngày 27/12/2024 (câu hỏi gửi 25/12/2024). Phần 선생/선생님 lấy từ mục 상담 사례 모음 (đăng 06/12/2019). Phần giáo viên tự xưng 선생님 lấy từ câu trả lời ngày 09/05/2026. Cách xưng hô ở công sở và với nhân viên dịch vụ lấy từ bản tin thẻ của 문화체육관광부 ngày 01/06/2020. Quy định tuổi lấy từ điều 7-2 và phụ lục luật số 19148 của 행정기본법 trên law.go.kr. Đọc lại ngày 25/10/2026.
Đoạn về cách cơ quan, bệnh viện, cửa hàng gọi khách là trích từ sách «어떻게 말할까요» của Viện, theo đoạn trích người hỏi dán vào câu hỏi gửi Viện; chúng tôi chưa đọc được bản gốc của sách. Viện Quốc ngữ nói rõ lễ nghi ngôn ngữ không cố định nên mọi câu trả lời là gợi ý, không phải quy định. Chúng tôi không tìm được câu trả lời chính thức nào của Viện về cách gọi 선배, 형, 오빠, 언니, 누나 trong trường đại học nên bài không viết phần này.
Nguồn
- 국립국어원 온라인가나다 — ~ 씨 호칭 (trả lời 02/05/2025)
- 국립국어원 온라인가나다 — ㅇㅇㅇ씨 호칭관련 (trả lời 09/07/2026)
- 국립국어원 온라인가나다 — 대화시 ‘~ 님’이라 호칭해야 하는 경우와 하지 말아야 할 경우 (trả lời 27/12/2024)
- 국립국어원 온라인가나다 — 1인칭으로 선생님이라는 호칭 (trả lời 09/05/2026)
- 국립국어원 상담 사례 모음 — ‘선생’과 ‘선생님’의 차이
- 문화체육관광부 — [카드뉴스] 헷갈리고 궁금했던 호칭‧지칭어, 정리해드립니다!
- 국가법령정보센터 — 행정기본법, điều 7-2
- Wikimedia Commons — ảnh khuôn viên Anam, Đại học Korea, lễ tốt nghiệp KUBS
Đọc tiếp
Sắp sang Hàn học?
Gate Future làm hồ sơ du học Hàn Quốc và dạy tiếng Hàn trước khi bay. Nhắn cho đội tư vấn để được rà soát hồ sơ theo kỳ nhập học bạn chọn.
Hotline / Zalo: 034 506 8339 · Gặp đội tư vấn