Chứng minh tài chính du học nghề Đức có bắt buộc không?

Điều bắt buộc theo luật là “sinh hoạt phí được đảm bảo”, còn tài khoản phong tỏa chỉ là một cách chứng minh. Nếu lương học nghề trên hợp đồng đạt 1.048 euro trước thuế mỗi tháng, cơ quan cấp visa coi như điều kiện đã thỏa mãn và bạn không phải nộp chứng từ tài chính nào. Chỉ khi lương thấp hơn mức đó bạn mới phải chứng minh phần còn thiếu.

Chỉ cần bù phần còn thiếu so với 1.048 euro, nhân 12 tháng. Ví dụ chính thức của cơ quan đại diện Đức: lương 850 euro thì thiếu 198 euro mỗi tháng, nhân 12 ra 2.376 euro — khoảng 73 triệu đồng. Con số này khác rất xa mức 11.904 euro của du học đại học mà nhiều bài viết lấy nhầm.

Không phải do cộng thêm phần trăm. Hai lý do: nhu cầu cơ bản của người học nghề theo luật hỗ trợ đào tạo Đức thấp hơn sinh viên đại học (442 so với 475 euro); và con số 1.048 là mức trước thuế trong khi 992 là mức sau thuế. Quy về sau thuế, nhu cầu của học viên học nghề tại doanh nghiệp chỉ khoảng 822 euro, vì họ đã có bảo hiểm y tế bắt buộc qua hợp đồng lao động.

Có được giảm và cần giấy tờ chứng minh. Văn bản làm cơ sở pháp lý cho phép giảm tới 380 euro nếu chi phí chỗ ở thấp hơn mức đó, cộng khoảng 150 euro cho tiền ăn. Tuy nhiên bản hướng dẫn của một số cơ quan đại diện ghi mức giảm hẹp hơn, khoảng 150 euro cho mỗi khoản. Hãy hỏi rõ trước khi chuyển tiền để tránh nạp thiếu.

Không. Đức không có quy định nào như vậy — đó là chuẩn của Anh, Canada và Úc bị áp nhầm. Với tài khoản phong tỏa thì yêu cầu này càng vô nghĩa vì tiền vừa nạp vào đã bị phong tỏa ngay. Cái cơ quan Đức quan tâm là nguồn gốc của tiền và tiền có khả dụng liên tục hay không, chứ không phải lịch sử số dư.

Trang thông tin của Đại sứ quán Đức tại Việt Nam chỉ nêu tên hai hình thức: tài khoản phong tỏa và giấy cam kết bảo lãnh, ngoài ra học bổng của tổ chức công cũng được công nhận. Sổ tiết kiệm hay bảng lương của bố mẹ không nằm trong danh sách. Đây là sai lầm phổ biến của người mang kinh nghiệm hồ sơ Hàn, Nhật hay Úc sang Đức.

Phải phân biệt hai con số. 6 tháng là hạn dùng của tờ giấy — cấp quá 6 tháng thì không nộp visa được. Nhưng trách nhiệm tài chính của người bảo lãnh kéo dài tới 5 năm kể từ ngày bạn nhập cảnh, và không chấm dứt sớm ngay cả khi bạn đã có thẻ cư trú. Phạm vi trách nhiệm gồm toàn bộ sinh hoạt phí, chỗ ở, chi phí ốm đau và chăm sóc, kể cả chi phí trục xuất.

Hai nhà cung cấp phổ biến hiện thu 119 đến 159 euro phí mở và 9 đến 9,90 euro mỗi tháng; phí này phải trả ngoài số tiền bị phong tỏa. Con số 89 euro đang lan truyền trên các bài tiếng Việt đã lỗi thời. Điền hồ sơ chỉ mất khoảng mười phút nhưng giấy xác nhận phong tỏa chỉ có sau khi tiền về tài khoản, nên nút thắt thật là thời gian chuyển tiền quốc tế từ Việt Nam.

Đúng bằng phần chia đều của tổng số tiền, và không rút hết một lần được. Bạn cũng không rút trực tiếp từ tài khoản phong tỏa mà phải mở một tài khoản dùng hằng ngày tại Đức để tiền chuyển sang, đồng thời phải kích hoạt sau khi đã sang Đức. Lưu ý phí duy trì hàng tháng thường bị trừ vào khoản được rút nên số thực nhận thấp hơn mức danh nghĩa.

Theo hướng dẫn của Bộ Ngoại giao Đức, khi hồ sơ visa quốc gia bị từ chối thì chính quyết định từ chối đã đủ để giải tỏa tài khoản, không cần xin thêm giấy nào. Các trường hợp khác như tự rút hồ sơ hoặc có visa nhưng không đi thì phải xin giấy xác nhận lãnh sự, tại Việt Nam có phí khoảng 36 euro. Lưu ý chính sách hoàn phí dịch vụ khác nhau giữa các nhà cung cấp — có nơi hoàn cả phí, có nơi chỉ hoàn tiền gốc.

Rủi ro rất nặng ở cả hai phía. Luật cư trú Đức quy định người khai sai hoặc dùng thông tin sai để đạt được giấy phép cư trú có thể bị phạt tù đến 3 năm hoặc phạt tiền — luật phạt cả người sử dụng chứ không riêng người tạo ra giấy tờ, nên “để trung tâm lo hết” không miễn trách nhiệm. Kèm theo là lý do trục xuất nghiêm trọng và lệnh cấm nhập cảnh có thể tới 5 năm. Phía Việt Nam cũng có chế tài hình sự về làm giả và sử dụng giấy tờ giả.