Du học Canada nên chọn thành phố nào? Ba bảng số và mật độ suất định cư

Tuỳ ràng buộc chính của bạn. Nếu ngân sách là ràng buộc lớn nhất thì Winnipeg, Halifax và vùng Đại Tây Dương có sinh hoạt phí 10.800 đến 15.600 đô la Canada một năm thay vì 18.000 đến 24.000 của Toronto và Vancouver. Nếu mục tiêu chính là ở lại làm việc thì Manitoba và Saskatchewan có mật độ suất đề cử định cư cao gấp ba đến bốn lần Ontario. Nếu ngành của bạn chỉ có ở vài trường lớn thì phải chấp nhận chi phí cao ở Toronto, Vancouver hoặc Montréal.

Winnipeg thuộc Manitoba và Halifax thuộc Nova Scotia nằm trong nhóm rẻ nhất với tổng sinh hoạt phí khoảng 10.800 đến 15.600 đô la Canada một năm, tương đương 205 đến 296 triệu đồng. Montréal ở mức trung bình 16.000 đến 20.000. Toronto và Vancouver đắt nhất với 18.000 đến 24.000. Gần như toàn bộ phần chênh nằm ở tiền thuê nhà, còn các khoản ngoài tiền nhà khá đồng đều ở mức 880 đến 1.050 mỗi tháng.

Theo Statistics Canada cho năm học 2025 đến 2026, sinh viên quốc tế bậc cử nhân ở Ontario trả trung bình 49.802 đô la Canada một năm còn ở Newfoundland và Labrador chỉ 18.867, chênh 2,6 lần tương đương khoảng 588 triệu đồng mỗi năm. Ở bậc sau đại học khoảng cách còn lớn hơn với 28.624 so với 6.964, tức 4,1 lần. Lưu ý đây là trung bình của tỉnh chứ không phải giá của một trường cụ thể.

Nếu đo bằng mật độ suất đề cử trên mỗi chỗ du học được phân bổ năm 2026 thì Manitoba dẫn đầu với 55,7 phần trăm và Saskatchewan 42,0 phần trăm, so với Alberta 19,8, British Columbia 16,1 và Ontario chỉ 13,5. Tuy nhiên đây là chỉ báo mật độ cạnh tranh chứ không phải tỷ lệ đậu, vì suất đề cử dùng cho mọi diện kinh tế chứ không riêng du học sinh, và số chỗ du học không bằng số người sẽ tốt nghiệp rồi nộp đề cử.

Tổng 91.500 suất cho năm 2026, phục hồi mạnh so với mức 55.000 của năm 2025 nhưng vẫn thấp hơn 17 phần trăm so với 110.000 của năm 2024. Ontario nhận 14.119 suất, tăng từ 10.750 của năm 2025 nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với 21.500 của năm 2024. Các tỉnh khác có số công bố gồm Alberta 6.403, Manitoba 6.239, British Columbia 5.254 và Saskatchewan 4.761.

Liên bang chuyển hai quyết định quan trọng từ viên chức liên bang sang chính tỉnh bang: đánh giá ứng viên có thật sự có ý định cư trú tại tỉnh hay không, và có khả năng ổn định kinh tế tại tỉnh đó hay không. Tỉnh nay giữ trách nhiệm duy nhất ở hai mục này. Hệ quả với người đang chọn nơi học là mối liên hệ thật với tỉnh trở nên quan trọng hơn, còn mô hình học một tỉnh rồi chuyển tỉnh khác nộp đề cử ngày càng khó.

Ontario với 104.780 chỗ chiếm 33,8 phần trăm và Québec với 93.069 chiếm 30,1 phần trăm, hai tỉnh này gộp lại hơn 60 phần trăm tổng 309.670 chỗ. Tiếp theo là British Columbia 32.596 và Alberta 32.271. Nhóm giữa gồm Saskatchewan 11.349 và Manitoba 11.196. Nhóm nhỏ gồm Nova Scotia 8.480, New Brunswick 8.004, Newfoundland và Labrador 5.507, Prince Edward Island 1.376, Northwest Territories 785, Yukon 257 và Nunavut nhận 0 chỗ.

Không hẳn. Ontario có nhiều chỗ nhất với 104.780 nhưng cũng là nơi nhiều người nộp nhất, đồng thời là tỉnh có học phí trung bình cao nhất và mật độ suất đề cử định cư thấp nhất trong các tỉnh có số liệu. Ngược lại, một tỉnh nhỏ có ít chỗ hơn nhưng cũng ít người nộp hơn, chi phí thấp hơn và cơ hội ở lại tính theo mật độ suất đề cử lại cao hơn. Vì vậy nên đọc ba con số cùng lúc chứ không nhìn riêng số chỗ.

Khác ở ba chỗ. Thứ nhất, bạn cần chứng nhận chấp thuận của tỉnh gọi là CAQ thay cho thư xác nhận tỉnh bang. Thứ hai, mức tài chính phải chứng minh theo bảng riêng của cơ quan nhập cư tỉnh chứ không dùng mức 22.895 đô la Canada áp cho các tỉnh khác. Thứ ba, nhiều chương trình dạy bằng tiếng Pháp, vừa là rào cản vừa là cơ hội vì nó mở danh mục ngành mà đa số du học sinh Việt Nam không chạm tới. Québec nhận 93.069 chỗ du học năm 2026.

Cộng đồng đông giúp giai đoạn đầu dễ thở hơn về chỗ ở, việc làm thêm và thực phẩm quen thuộc, nhưng nó không nằm trong bất kỳ tiêu chí nào mà cơ quan di trú hay tỉnh bang dùng để xét hồ sơ. Nếu đặt cạnh ba con số quyết định là sinh hoạt phí, học phí và mật độ suất đề cử, thì yếu tố cộng đồng nên là tiêu chí phụ. Nhiều thành phố có sinh hoạt phí thấp và cơ hội định cư tốt lại chính là nơi cộng đồng chưa đông.

Chọn tỉnh trước, vì tỉnh quyết định nhiều thứ hơn trường: mặt bằng học phí, sinh hoạt phí, cơ chế giấy tờ như Québec dùng CAQ, và mật độ suất đề cử định cư. Chênh học phí trung bình giữa tỉnh đắt nhất và rẻ nhất là 2,6 lần, lớn hơn khoảng chênh giữa hai trường cùng nhóm trong một tỉnh. Sau khi chốt tỉnh thì mới lọc trường theo mã DLI, loại bằng và ngành, rồi cuối cùng mới xét tới thứ hạng.

Về mặt pháp lý bạn được làm việc ở bất kỳ đâu tại Canada với giấy phép làm việc sau tốt nghiệp, nhưng nếu mục tiêu là được tỉnh đề cử định cư thì việc chuyển tỉnh làm mọi thứ khó hơn, đặc biệt từ năm 2026. Lý do là liên bang đã chuyển quyền đánh giá ý định cư trú tại tỉnh sang chính tỉnh bang, nên bằng chứng gắn bó thật với tỉnh như học tại đó, làm thêm và thực tập tại đó trở thành phần chính mà tỉnh sẽ chấm.