Du học Pháp hay Đức? Hai thay đổi lớn năm 2026 vừa đảo lại cán cân

Tuỳ ưu tiên. Đức thắng ở học phí, vì đại học công gần như miễn phí, và ở nhánh học nghề vừa học vừa có lương. Pháp thắng ở cửa vào, vì không có bước dự bị bắt buộc, ở yêu cầu tiếng chỉ B2 thay vì C1, ở mức tài chính phải chứng minh thấp hơn và không phải phong toả, và ở thời gian nhập tịch chỉ hai năm nếu bạn có bằng đại học Pháp.

Không, với sinh viên ngoài Liên minh châu Âu. Từ năm học 2026-2027, mức học phí khác biệt tại trường đại học công là 2.902 euro mỗi năm bậc cử nhân và 3.950 euro mỗi năm bậc thạc sĩ, so với mức thường của sinh viên Pháp và EU chỉ 178 euro và 255 euro. Các trường vẫn được miễn hoặc giảm nhưng chỉ trong giới hạn 30 phần trăm số sinh viên ngoài EU cho năm 2026-2027 và 20 phần trăm từ năm 2027-2028.

Từ ngày 1 tháng 8 năm 2026, mức tối thiểu tăng từ 615 euro lên 877,50 euro mỗi tháng, tương đương khoảng 10.530 euro một năm. Mức này bằng 47 phần trăm lương tối thiểu tính theo lương gộp và sẽ tự động điều chỉnh mỗi khi lương tối thiểu tăng. Mức cũ 615 euro đã được giữ nguyên từ năm 2002. Khác với Đức, Pháp không bắt buộc phong toả số tiền này.

Không. Pháp không có bước dự bị bắt buộc tương đương Studienkolleg. Học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông Việt Nam nộp thẳng vào năm nhất cử nhân qua thủ tục DAP, với điều kiện đạt trình độ tiếng Pháp B2. Ở Đức thì bằng trung học phổ thông Việt Nam thường chưa đủ vào thẳng, nên bạn phải qua thẩm tra học vấn APS rồi học dự bị và thi Feststellungsprüfung.

Đợt nộp hồ sơ DAP mở từ ngày 1 tháng 10 và đóng ngày 15 tháng 12 của năm trước năm nhập học. Bạn phải thi TCF trong khuôn khổ DAP trước khoảng giữa tháng 2 để kịp có kết quả, vì hội đồng bắt đầu xét từ giữa tháng 3, và nhập học vào tháng 9. Bài thi TCF trong DAP kéo dài khoảng 2 giờ 25 phút. Nếu đã có DELF B2 hoặc DALF thì được miễn bài thi này.

Đức yêu cầu cao hơn đúng một bậc. Chương trình dạy bằng tiếng Đức đòi DSH-2 hoặc TestDaF bậc TDN4, tương đương khoảng C1. Chương trình dạy bằng tiếng Pháp chỉ cần B2, chứng minh bằng TCF trong DAP, DELF B2 hoặc DALF. Một bậc chênh thường tương đương sáu tháng đến một năm học thêm. Tuy nhiên Đức có nhiều chương trình thạc sĩ dạy hoàn toàn bằng tiếng Anh ở trường công miễn học phí.

Tối đa 964 giờ mỗi năm, tương ứng 60 phần trăm thời lượng lao động toàn thời gian, tính theo chu kỳ 12 tháng trượt kể từ ngày thẻ cư trú có hiệu lực chứ không theo năm dương lịch. Ở Đức thì cách tính khác hẳn: 140 ngày làm việc mỗi năm hoặc 280 nửa ngày, và không đặt trần giờ mỗi tuần.

Đức, với thời gian tới 18 tháng để tìm việc theo mục 20 khoản 2 Luật Cư trú, so với 12 tháng của Pháp qua thẻ cư trú tìm việc hoặc khởi nghiệp. Trong thời gian ở lại tại Pháp bạn vẫn theo hạn mức 964 giờ làm việc mỗi năm.

Pháp nhanh hơn rõ rệt với người học đại học tại đó. Theo Điều 21-18 Bộ luật Dân sự Pháp, thời gian cư trú yêu cầu để xin nhập quốc tịch rút xuống còn hai năm đối với người có bằng do một cơ sở giáo dục đại học Pháp cấp. Ở Đức, mốc chung là năm năm, và lối tắt ba năm trước đây đã bị bãi bỏ. Lưu ý phân biệt nhập tịch với thường trú, vì ở chặng thường trú thì Đức lại nhanh hơn.

Nếu khó khăn nằm ở khoản tiền phải có sẵn ban đầu thì Pháp dễ thở hơn, vì mức chứng minh thấp hơn và không bắt buộc phong toả. Nếu khó khăn nằm ở dòng tiền dài hạn thì Đức lợi hơn, vì đại học công miễn học phí trong khi ở Pháp bạn phải đóng 2.902 đến 3.950 euro mỗi năm nếu không thuộc diện được miễn. Hãy tính cả hai chiều trước khi quyết định.