Du học Mỹ vừa học vừa làm 2026: 20 giờ chỉ trong trường và lệnh cấm năm học đầu

Sinh viên F-1 được làm tối đa 20 giờ mỗi tuần khi đang có lớp và tới 40 giờ mỗi tuần trong kỳ nghỉ, nhưng chỉ trong khuôn viên trường. Việc làm trong trường không cần xin phép USCIS, chỉ cần bạn đang giữ status F-1 hợp lệ và học toàn thời gian. Làm ngoài trường thì bị cấm hoàn toàn trong năm học đầu tiên; sau khi học đủ một năm học mới mở ba cửa là thực tập gắn với chương trình gọi là CPT, thực hành sau tốt nghiệp gọi là OPT, và diện khó khăn kinh tế nghiêm trọng phải được USCIS duyệt.

Vì visa F-1 của Mỹ được thiết kế thuần tuý cho mục đích học tập, còn quyền làm việc chỉ là ngoại lệ có điều kiện. So sánh cụ thể: Canada cho 24 giờ mỗi tuần, New Zealand 25 giờ, Anh 20 giờ, Úc 48 giờ trong hai tuần, và cả bốn nước này đều cho phép sinh viên quốc tế làm việc ngoài trường ngay từ học kỳ đầu. Mỹ thì giới hạn ở 20 giờ và chỉ trong khuôn viên trường, cấm hoàn toàn việc ngoài trường trong năm học đầu tiên. Hệ quả là kế hoạch tài chính du học Mỹ phải xây dựng trên giả định không có thu nhập làm thêm trong năm đầu.

Không đủ, và chênh lệch rất lớn. Việc trong trường thường trả theo mức tối thiểu của bang, phổ biến khoảng 11 tới 16 đô la một giờ. Với 20 giờ mỗi tuần trong khoảng 30 tuần có lớp và mức 15 đô la, thu nhập là khoảng 9.000 đô la một năm trước thuế; nếu tìm được việc liên tục cả kỳ nghỉ thì trần lý thuyết khoảng 16.200 đô la, nhưng mức phổ biến thực tế là 6.000 tới 10.000 đô la. Trong khi đó chi phí một năm tại đại học công ngoài bang là 48.000 tới 55.000 đô la. Nghĩa là làm thêm bù được khoảng 12 tới 20 phần trăm, tức phần ăn ở, không phải học phí.

Mức tối thiểu liên bang của Mỹ vẫn là 7,25 đô la một giờ và không thay đổi kể từ năm 2009, nhưng phần lớn các bang đặt mức cao hơn và các trường thường trả theo mức của bang mình. Vài mốc công bố cho năm 2026: bang Ohio 11,00 đô la áp từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, bang Michigan 13,73 đô la cũng từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, Đại học Arizona 15,15 đô la cho sinh viên áp từ ngày 22 tháng 12 năm 2025, Western Illinois University khởi điểm 15,00 đô la, còn Đại học Iowa là 8,20 đô la. Khi so sánh trường, mức lương việc trong trường của bang đó cũng là một biến số đáng tính.

Đó là vi phạm điều kiện của status F-1 và hậu quả nặng hơn nhiều so với các nước khác. Người vi phạm có thể bị chấm dứt bản ghi SEVIS, mất status, và khi đã mất status thì các cửa như OPT hay chuyển diện đều đóng lại. Không có cơ chế nộp phạt để hợp thức hoá. Đây là điểm khác biệt lớn so với thói quen ở một số nước nơi việc làm thêm không phép chỉ bị xử lý hành chính. Nếu bạn thực sự gặp khó khăn tài chính phát sinh ngoài dự tính sau khi đã sang, cửa hợp pháp là xin diện khó khăn kinh tế nghiêm trọng qua Form I-765, do USCIS duyệt và cấp tối đa một năm mỗi lần.

CPT là thực tập gắn với chương trình học, phải có tín chỉ hoặc là yêu cầu bắt buộc của ngành, và do cố vấn sinh viên quốc tế của trường cấp phép qua hệ thống SEVIS chứ không phải USCIS. Điều kiện là đã học đủ một năm học, trừ chương trình sau đại học bắt buộc thực tập ngay từ đầu; khi còn đang đi học thì chỉ được duyệt bán thời gian. Về ảnh hưởng tới OPT, có một cái bẫy quan trọng: nếu dùng CPT toàn thời gian, tức trên 20 giờ mỗi tuần, đủ 12 tháng trở lên thì bạn mất vĩnh viễn quyền xin OPT ở bậc học đó. CPT bán thời gian thì không tính, dùng bao nhiêu tháng cũng được.

Không, trong mọi trường hợp. Diện F-2 dành cho vợ hoặc chồng và con chưa thành niên của sinh viên F-1, và người giữ diện này không được phép làm việc tại Mỹ dưới bất kỳ hình thức nào. Đây là điểm khác biệt đáng kể so với Canada, nơi vợ hoặc chồng của du học sinh trong một số trường hợp được cấp giấy phép làm việc. Người giữ F-2 được học bán thời gian tại các chương trình giải trí hoặc học thuật, và trẻ em F-2 được đi học phổ thông. Nếu người đi cùng muốn làm việc thì phải tự xin một diện visa riêng cho phép làm việc.

Có nghĩa vụ khai thuế, còn số thuế phải nộp thì tuỳ thu nhập. Sinh viên F-1 thường được coi là người nước ngoài không cư trú về thuế trong 5 năm dương lịch đầu, nên được miễn thuế an sinh xã hội và Medicare cho các công việc được phép theo diện visa; nếu trường lỡ khấu trừ thì có thể xin hoàn. Quan trọng hơn là nghĩa vụ khai báo: mọi sinh viên F-1 và người phụ thuộc F-2 có mặt tại Mỹ đều phải nộp Form 8843 kể cả khi không có một đồng thu nhập nào. Nếu có thu nhập thì nộp thêm Form 1040-NR. Hạn nộp là ngày 15 tháng 4 năm 2026, riêng trường hợp chỉ nộp Form 8843 thì hạn là ngày 15 tháng 6 năm 2026.

Dao động rất rộng, khoảng 1.500 tới 4.000 đô la một tháng tuỳ thành phố và lối sống. Nếu ở trong trường thì chi phí ở cộng ăn năm học 2025 đến 2026 là 13.900 đô la một năm ở trường công và 15.920 đô la ở trường tư, đã gồm suất ăn. Nếu thuê ngoài và ở ghép thì khoảng 450 tới 700 đô la một tháng cho một chỗ, còn thuê căn hộ một phòng ngủ dao động từ 600 đô la ở ngoại ô tới 3.000 đô la ở thành phố lớn; riêng New York và San Francisco là 2.000 tới 3.500 đô la. Cộng thêm điện 50 tới 100 đô la, internet 45 tới 50 đô la và điện thoại khoảng 50 đô la mỗi tháng.

Trên thực tế là bắt buộc. Gần như mọi trường đều yêu cầu sinh viên quốc tế có bảo hiểm y tế và tự động ghi danh vào gói bảo hiểm của trường, tính thẳng vào hoá đơn học kỳ. Mức phí dao động rất rộng, từ 1.500 tới 6.000 đô la một năm, phổ biến 1.500 tới 3.000 đô la. Vài mức công bố cho năm 2025 đến 2026: Central Michigan 1.532 đô la, Purdue Fort Wayne 1.678 đô la, Oakland 2.292 đô la, LSU 2.999 đô la, Chicago 4.998 đô la và Stanford 7.128 đô la. Chênh lệch giữa hai trường có thể lớn hơn cả tiền làm thêm cả năm, nên hãy đưa khoản này vào bảng so sánh ngay từ giai đoạn chọn trường.

Năm đầu nên ở trong trường, từ năm hai tính lại. Ở trong trường đắt hơn nếu tính theo tháng, nhưng con số đó đã gộp suất ăn, điện nước, internet, và bạn không phải đặt cọc, không cần xe cộ, không phải ký hợp đồng thuê dài hạn khi chưa biết khu vực. Sang năm hai, khi đã quen thành phố và có bạn ở ghép, thuê ngoài thường rẻ hơn đáng kể, nhất là nếu ở ghép với mức 450 tới 700 đô la một tháng và tự nấu ăn. Điều cần cân nhắc thêm là khoảng cách tới trường và chi phí đi lại, vì phần lớn thành phố Mỹ không có giao thông công cộng thuận tiện như ở châu Á hay châu Âu.

Có, theo một cách gián tiếp nhưng quan trọng. Quyền làm việc trong trường gắn với việc bạn đang giữ status F-1 hợp lệ. Trước đây sinh viên F-1 ở theo chế độ duration of status nên không có ngày hết hạn cụ thể trên bản ghi nhập cảnh. Từ ngày 15 tháng 9 năm 2026, I-94 có ngày hết hạn rõ ràng theo thời hạn chương trình ghi trên I-20 và tối đa bốn năm. Nếu chương trình kéo dài hơn dự kiến mà bạn chưa được duyệt Form I-539 để gia hạn thời gian ở lại, bạn mất status và mất luôn quyền làm việc trong trường. Rủi ro này lớn nhất với nghiên cứu sinh và người phải học lại môn.