Du học New Zealand hay Úc, Canada, Mỹ? Ba nước đang siết, một nước đang mở

Không nước nào dễ hơn trên mọi trục vì hai nước đặt rào ở hai chỗ khác nhau. Úc đặt rào ở tiền và hạn ngạch: mức chứng minh sinh hoạt phí 29.710 đô la Úc một năm là cao nhất trong bốn nước nói tiếng Anh, và năm 2026 có hạn ngạch 295.000 chỗ khiến thời gian xử lý visa phụ thuộc vào mức lấp đầy hạn ngạch của trường bạn chọn. New Zealand không có hạn ngạch, mức chứng minh là 20.000 đô la New Zealand, phí visa từ 850 đô la thay vì 2.050. Nhưng New Zealand chỉ có tám đại học và cộng đồng du học sinh Việt nhỏ hơn Úc khoảng 16 lần.

Là 2.050 đô la Úc, khoảng 37,7 triệu đồng, chứ không phải 2.500 như nhiều bài đang viết. Từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, mức chung của visa du học subclass 500 tăng từ 2.000 lên 2.500 đô la Úc. Nhưng công dân mười nước ASEAN gồm Brunei, Campuchia, Indonesia, Lào, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan và Việt Nam được giữ mức cũ cộng trượt giá, tức 2.050 đô la Úc. Ưu đãi này áp cho cả người phụ thuộc đi kèm nếu đương đơn chính đủ điều kiện. Nếu ai đó báo bạn 2.500 đô la Úc thì họ đang dùng bảng giá không áp cho công dân Việt Nam.

New Zealand, với 25 giờ mỗi tuần trong kỳ học kể từ ngày 3 tháng 11 năm 2025. Canada cho 24 giờ mỗi tuần ngoài khuôn viên trường. Úc cho 48 giờ mỗi hai tuần, tương đương 24 giờ một tuần nhưng đếm theo cửa sổ trượt 14 ngày. Mỹ chỉ cho 20 giờ và giới hạn trong khuôn viên trường, đồng thời cấm làm ngoài trường trong năm đầu. Một điểm chung của New Zealand và Úc là thạc sĩ dạng nghiên cứu và tiến sĩ đều không bị giới hạn số giờ làm việc.

Không. Trong bốn nước nói tiếng Anh thì New Zealand là nước duy nhất không đặt hạn ngạch số lượng du học sinh cho năm 2026, và còn đi ngược lại bằng cách đặt mục tiêu tăng số du học sinh lên 119.000 vào năm 2034 trong kế hoạch phát triển ngành giáo dục quốc tế. Úc đặt hạn ngạch 295.000 chỗ cho năm 2026, tăng từ 270.000 của năm 2025. Canada cấp tối đa 408.000 giấy phép du học năm 2026 gồm 155.000 giấy phép mới và 253.000 gia hạn, giảm 7% so với 2025. Mỹ không có hạn ngạch nhưng siết bằng cách áp thời hạn tối đa 4 năm cho visa F-1 từ 15 tháng 9 năm 2026.

New Zealand hoặc Canada, vì cả hai đều không đặt trần tuổi cho visa làm việc sau tốt nghiệp. Úc thì visa 485 chặn ở tuổi 35 khi nộp, chỉ diện nghiên cứu và tiến sĩ mới được tới 50 tuổi. Với người đã đi làm vài năm rồi mới đi học thạc sĩ và có ý định ở lại làm việc, đây thường là yếu tố loại trừ mạnh hơn cả học phí. Cần lưu ý là bản thân visa du học của Úc không có trần tuổi, nút thắt nằm ở visa sau tốt nghiệp chứ không phải ở khâu nhập học.

Rẻ hơn, nhưng không nhiều như nhiều người nghĩ. Cử nhân quốc tế tại New Zealand vào khoảng 32.000 tới 58.000 đô la New Zealand một năm, tức khoảng 486 tới 882 triệu đồng. Cử nhân tại Úc vào khoảng 35.000 tới 56.500 đô la Úc, tức khoảng 644 triệu tới 1,04 tỷ đồng. Chênh lệch khoảng 20 tới 25% chứ không phải một bậc giá hoàn toàn khác. Nơi New Zealand thật sự rẻ hơn hẳn là bậc tiến sĩ, vì nghiên cứu sinh quốc tế được đóng học phí ở mức sinh viên nội địa nếu cư trú tại New Zealand.

Quy mô. New Zealand chỉ có tám trường đại học so với hơn bốn mươi ở Úc, và chỉ có khoảng 2.200 du học sinh Việt Nam so với 36.595 ở Úc, tức chênh khoảng 16,6 lần. Hệ quả thực tế là nhiều ngành hẹp đơn giản không tồn tại ở New Zealand, cộng đồng người Việt nhỏ nên ít người đi trước để hỏi kinh nghiệm, số việc làm thêm ít hơn, và thị trường lao động của một nước năm triệu dân nhỏ hơn hẳn. Visa làm việc ba năm sau tốt nghiệp chỉ có giá trị nếu bạn tìm được việc đúng ngành.

New Zealand, với 20.000 đô la New Zealand một năm cho bậc sau phổ thông, tương đương khoảng 304 triệu đồng, và chỉ 17.000 đô la cho bậc phổ thông. Canada yêu cầu 22.895 đô la Canada, khoảng 435 triệu đồng. Úc yêu cầu 29.710 đô la Úc, khoảng 547 triệu đồng, cộng thêm 10.394 nếu có vợ hoặc chồng đi kèm và 4.449 cho mỗi con. Mỹ là trường hợp đặc biệt vì không có mức toàn quốc, con số bạn phải chứng minh được ghi ngay trên Form I-20 của từng trường, nên chọn trường rẻ đồng thời hạ luôn mức phải chứng minh.

New Zealand, và khoảng cách khá lớn. Nghiên cứu sinh tiến sĩ quốc tế tại New Zealand đóng học phí ở mức sinh viên nội địa, khoảng 7.567 tới 8.848 đô la New Zealand một năm, với điều kiện cư trú tại New Zealand trong thời gian học. Ba nước còn lại đều thu mức quốc tế. Ngoài ra tiến sĩ tại New Zealand không bị giới hạn giờ làm thêm, được bảo lãnh con sang học trường công như học sinh bản xứ, và có sáu tháng thay vì ba tháng để nộp visa làm việc sau tốt nghiệp. Cần lưu ý mức ưu đãi này không áp cho nghiên cứu sinh không cư trú tại New Zealand.

New Zealand có một lợi thế rất cụ thể ở nhóm tuổi này: học bổng chính phủ NZSS dành riêng cho học sinh Việt Nam đang học lớp 8, 9 hoặc 10, cấp 50% học phí năm học đầu tiên tại trường trung học New Zealand. Không nước nào trong ba nước còn lại có chương trình học bổng chính phủ bậc trung học dành riêng cho Việt Nam. Ngoài ra New Zealand cho học sinh trung học đủ điều kiện được làm thêm 25 giờ mỗi tuần, trong khi Mỹ cấm học sinh phổ thông đi làm và Canada cũng không cho theo diện thông thường. Chi tiết ở bài du học cấp 3 New Zealand.

Vì các con số đang lưu hành được đo theo những cách khác nhau nên đặt cạnh nhau sẽ tạo ra so sánh sai. Ví dụ với Mỹ, hai con số phổ biến nhất đến từ hai nguồn khác nhau, đo theo hai cách khác nhau, và theo năm tài khoá chạy từ tháng 10 tới tháng 9 chứ không theo năm dương lịch. Canada công bố tỷ lệ duyệt permit mới toàn cầu nhưng không tách riêng theo từng nước cho năm 2025. Úc không công bố tỷ lệ đậu rớt theo quốc gia ở dạng dễ dẫn. Vì vậy trong bài chúng tôi chỉ đặt cạnh nhau những hạng mục có định nghĩa giống nhau như phí, giờ làm thêm, thời hạn visa và mức chứng minh tài chính.

Có, và với bối cảnh 2026 thì đây là cách giảm rủi ro hợp lý, nhưng phải làm đúng cách. Điều quan trọng là mỗi nước có logic hồ sơ riêng: Úc chấm theo bộ câu hỏi Genuine Student, Canada đòi thư xác nhận tỉnh bang trước khi nộp, Mỹ chấm ở buổi phỏng vấn, New Zealand không đặt chuẩn tiếng Anh ở cấp di trú mà để trường quyết. Nộp song song nghĩa là chuẩn bị song song bốn bộ lập luận khác nhau chứ không phải dịch một bộ hồ sơ ra bốn bản. Ngoài ra cần tính cả chi phí: riêng phí visa của bốn nước cộng lại đã khoảng 76 triệu đồng.