Kanji và cách viết chữ Nhật: 2.136 chữ thường dụng, 214 bộ thủ và thứ tự nét

Mốc chính thức là 2.136 chữ trong bảng chữ Hán thường dụng, công bố bằng cáo thị Nội các số 2 ngày 30/11/2010. Nhưng bản công bố ghi rõ đây là mốc tham chiếu cho đời sống xã hội thông thường, không áp cho ngành chuyên môn và không áp cho tên riêng.

Chưa. Bản công bố tự đặt ra bốn giới hạn: không áp cho khoa học, kỹ thuật, nghệ thuật và cách viết cá nhân; không áp cho tên riêng trừ tên tỉnh thành; và không phủ nhận cách dùng chữ trong văn bản đời trước. Sách chuyên ngành và tên người dùng chữ ngoài bảng là bình thường.

Vì tên người có bảng riêng. Bộ Tư pháp Nhật Bản quản bảng chữ Hán dùng cho tên người theo Điều 60 Quy tắc thi hành Luật Hộ tịch, và cả hai bảng đều được phép dùng để đặt tên con. Đó là tên hợp pháp chứ không phải chữ hiếm dùng sai.

Bộ thủ là thành phần dùng để phân loại và sắp xếp chữ Hán. Từ điển Nhật dùng hệ 214 bộ. Con số đó có từ bộ Tự vị đời Minh và được Khang Hy tự điển năm 1716 kế thừa, chứ không phải do Khang Hy nghĩ ra. ⚠️Trung Quốc đại lục đã đổi: chuẩn công bố năm 2009 dùng 201 chủ bộ thủ và 99 phụ hình. Dù theo hệ nào, học bộ thủ vẫn biến vài nghìn hình rời thành vài trăm mảnh lặp lại.

Có, và ở Nhật nó là nội dung bắt buộc của chương trình quốc gia ngay từ lớp 1: nguyên văn yêu cầu học sinh viết cẩn thận theo đúng thứ tự nét. Sai thứ tự nét thì đếm sai số nét khi tra từ điển, chữ viết nhanh bị méo, và khó đọc chữ viết tay của người Nhật vì chữ viết tay lược nét theo đúng trật tự chuẩn.

Bảy quy tắc bao được phần lớn trường hợp: trên trước dưới sau · trái trước phải sau · ngang trước dọc sau khi hai nét cắt nhau · giữa trước hai bên sau · khung ngoài trước ruột trong sau và nét đóng đáy khung viết cuối · nét dọc xuyên suốt viết cuối · nét phẩy xuyên ngang viết cuối. Gặp chữ ngoài bảy quy tắc thì tra chứ đừng đoán.

Tập viết bằng bút cứng được dạy ở mọi lớp tiểu học, bút lông bắt đầu từ lớp 3 với khoảng 30 tiết mỗi năm. Lên trung học cơ sở thì học khải thư trước, sau đó tới cơ sở của hành thư, và tới lớp cuối học sinh phải biết chọn kiểu chữ theo mục đích viết.

Âm On là âm mượn theo tiếng Hán khi chữ du nhập vào Nhật; âm Kun là từ tiếng Nhật bản địa gán vào chữ đó. Quy tắc thô: chữ đứng một mình hoặc có đuôi hiragana đi kèm thường đọc âm Kun, chữ ghép với kanji khác thành từ hai chữ thường đọc âm On. Trong từ điển, âm On viết bằng katakana còn âm Kun viết bằng hiragana.

Không có con số chính thức. Từ kỳ cải cách 2010, đơn vị tổ chức JLPT đã ngừng công bố tài liệu chuẩn ra đề, tức bỏ luôn danh sách kanji, từ vựng và ngữ pháp của từng cấp. Mọi bảng số đang lưu hành là ước lượng của bên thứ ba — dùng để ước chừng khối lượng thì được, dùng làm tiêu chuẩn đỗ trượt thì không.

Theo từ. Vì một chữ kanji thường có nhiều cách đọc và cách đọc phụ thuộc chữ đó đứng một mình hay ghép, nên học chữ rời thì nhớ được mặt chữ mà không dùng được. Học một chữ trong bốn năm từ cụ thể vừa nhớ chữ vừa nhớ âm.

Được ở giai đoạn đầu, vì bài thi JLPT không có phần viết tay. Cái giá xuất hiện muộn hơn: người chỉ nhận mặt chữ hay lẫn giữa các chữ gần giống nhau và tốc độ đọc thường chững lại quanh mốc một nghìn chữ. Viết tay ít mà đều vẫn tốt hơn không viết.